استاندارد رسمی باسكول متحرك

استاندارد باسكول متحرك كه بوسيله كميسيون فني اندازه شناس تهيه و تدوين شده و در كميسيون نهائي ما در مورد تائيد قرار گرفته و در هشتمين جلسه كميته ملي اوزان و مقياسها مورخ 62/3/21 تصويب گرديد . پس از تائيد شوراي عالي استاندارد و به استناد ماده يك قانون مواد الحاقي به قانون تأسيس مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب آذرماه 1349) به عنوان استاندارد رسمي ايران منتشر مي‏گردد .

استاندارد باسكول متحرك كه بوسيله كميسيون فني اندازه شناس تهيه و تدوين شده و در كميسيون نهائي ما در مورد تائيد قرار گرفته و در هشتمين جلسه كميته ملي اوزان و مقياسها مورخ 62/3/21 تصويب گرديد . پس از تائيد شوراي عالي استاندارد و به استناد ماده يك قانون مواد الحاقي به قانون تأسيس مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب آذرماه 1349) به عنوان استاندارد رسمي ايران منتشر مي‏گردد .

چهار‌شنبه ۷ خرداد ۱۳۹۹
| ۹:۴۸:۵۲ AM

استاندارد رسمی باسكول متحرك

چهار‌شنبه ۷ خرداد ۱۳۹۹  ۰ نظر   ۹۱۶ بازدید

2369

باسكول متحرك

چاپ دوم

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تنها سازماني است در ايران كه بر طبق قانون ميتواند استاندارد رسمي فرآورده‏ها را تعيين و تدوين و اجراي آنها را با كسب موافقت شورايعالي استاندارد اجباري اعلام نمايد. وظايف و هدفهاي موسسه عبارتست از:

(تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي – انجام تحقيقات بمنظور تدوين استاندارد بالا بردن كيفيت كالاهاي داخلي، كمك به بهبود روشهاي توليد و افزايش كارائي صنايع در جهت خودكفائي كشور - ترويج استانداردهاي ملي – نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري – كنترل كيفي كالاهاي صادراتي مشمول استاندارد اجباري و جلوگيري از صدور كالاهاي نامرغوب بمنظور فراهم نمودن امكانات رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي كنترل كيفي كالاهاي وارداتي مشمول استاندارد اجباري بمنظور حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي راهنمائي علمي و فني توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مصرف كنندگان – مطالعه و تحقيق درباره روشهاي توليد، نگهداري، بسته بندي و ترابري كالاهاي مختلف – ترويج سيستم متريك و كاليبراسيون وسايل سنجش – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استانداردهاي مربوط، اعلام مشخصات و اظهارنظر مقايسه اي و صدور گواهينامه هاي لازم).

موسسه استاندارد از اعضاء سازمان بين المللي استاندارد ميباشد و لذا در اجراي وظايف خود هم از آخرين پيشرفتهاي علمي و فني و صنعتي جهان استفاده مينمايد و هم شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور را مورد توجه قرار ميدهد.

اجراي استانداردهاي ملي ايران بنفع تمام مردم و اقتصاد كشور است و باعث افزايش صادرات و فروش داخلي و تأمين ايمني و بهداشت مصرف كنندگان و صرفه جوئي در وقت و هزينه‏ها و در نتيجه موجب افزايش درآمد ملي و رفاه عمومي و كاهش قيمتها ميشود.

تدوين كننده
كميسيون فني باسكول متحرك

رئيس
استاد دانشگاه تهران
دكتر فيزيك
محموديان - محمدباقر

اعضاء
شركت صنعتي فرد ايران

امام بخش - جواد
كارگاه باسكول سازي ايران دقت

بابائي - حسن
كارشناس موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

ثابتي - علي اصغر
استاد دانشگاه تهران

جناب - كمال الدين
كارگاه باسكول سازي ايران كروپ

خلج - حسين
كاگاه باسكول سازي اندرز

رضوي - جبرئيل
باسكول ساز

سرانجام پور - اسماعيل
كارگاه باسكول سازي سلطاني فر

سلطاني - ذبيح اله
كارگاه باسكول سازي ايران مهر

سودي - بيوك
استاد دانشگاه تهران

فرخي - صمد
كارگاه باسكول سازي ايران دقت

فلاح يكتا - سيد ابراهيم
كارگاه باسكول سازي ايران دوست

مرادي دوست - حسين

دبير
كارشناس موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

كتابچي حقيقت - موسي
كارشناس موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

عشقي - مرتضي
كارشناس موسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي ايران

حسيني - مهدي

فهرست مطالب

باسكول متحرك

هدف و دامنه كاربرد

تعريف باسكول

اجزاء باسكول

ويژگيهاي اندازه شناسي

ويژگيهاي ساخت

ويژگيهاي دستگاه كاهنده و انتقال دهنده نيروي بار

ويژگيهاي ستون و تكيه‏گاه شاهين ( سرستون )

وزنه‏هاي باسكول متحرك

آزمون باسكول

بسمه تعالي

پيشگفتار

استاندارد باسكول متحرك كه بوسيله كميسيون فني اندازه شناس تهيه و تدوين شده و در كميسيون نهائي ما در مورد تائيد قرار گرفته و در هشتمين جلسه كميته ملي اوزان و مقياسها مورخ 62/3/21 تصويب گرديد .

پس از تائيد شوراي عالي استاندارد و به استناد ماده يك قانون مواد الحاقي به قانون تأسيس مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب آذرماه 1349) به عنوان استاندارد رسمي ايران منتشر مي‏گردد .

براي حفظ همگامي و همآهنگي با پيشرفت‏هاي ملي و جهاني صنايع و علوم استانداردهاي ايران در مواقع لزوم و يا در فواصل معين مورد تجديدنظر قرار خواهند گرفت و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استانداردها برسد در هنگام تجديد نظر در كميسيون فني مربوطه مورد توجه واقع خواهد شد .

بنابر اين براي مراجعه به استانداردهاي ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديد نظر آنها استفاده نمود .

در تهيه اين استاندارد سعي بر آن بوده است كه با توجه به نيازمنديهاي خاص ايران حتي‏المقدر ميان روشهاي معمول در اين كشور و استاندارد و روشهاي متداول در كشورهاي ديگر همآهنگي ايجاد شود .

لذا با بررسي امكانات و مهارتهاي موجود و اجراي آزمايشهاي لازم استاندارد حاضر با استفاده از تجربيات علمي كارشناسان تهيه گرديد .

باسكول متحرك

1 ـ هدف و دامنه كاربرد

اين استاندارد خصوصيات باسكول‏هائي را كه در داد و ستد تجارتي بكار مي‏رود بشرح زير تعيين مي‏كند و شامل كليه باسكولهاي متحرك مي‏باشد اعم از اينكه باسكولها ساخت داخل باشد و يا از خارج كشور وارد شود .

الف ـ مشخصات اندازه شناسي باسكولهاي متحرك و روش بررسي آنها .

ب ـ دستورالعمل‏هائي كه در ساخت اين باسكولها بايد رعايت شود .

ج ـ دستورالعمل و نكاتي در باره نگهداري و كاربرد صحيح اين دستگاهها و روش آزمون آنها .

2 ـ تعريف باسكول

در اين استاندارد منظور از باسكول يك وسيله اندازه‏گيري وزن است كه اهرمهاي مركب دارد و جاي بار به صورت صفحه است و اندازه بار روي يك شاهين مدرج يا نشان دهنده‏هاي به شكل ديگر نمايش داده مي‏شود در اين باسكول مي‏توان براي سهولت جابجا كردن , بر روي پايه‏هاي باسكول چرخهائي نصب كرد .

3 ـ اجزاء باسكول

3 ـ 1 ـ باسكول متحرك از قسمتهاي اساسي زير تشكيل گرديده است .

3 ـ 1 ـ 1 ـ صفحه‏اي كه بار روي آن قرار مي‏گيرد .

3 ـ 1 ـ 2 ـ اهرمهاي كاهنده و انتقال دهنده نيروي بار .

3 ـ 1 ـ 3 ـ شاهين و يا دستگاه نشان دهنده وزن بار .

3 ـ 2 ـ اجزاي باسكول در شكل 1 نمايش داده شده است , اين شكل فقط براي نوعي از باسكولهاي متحرك است , و شكل و انواع ديگر اين گونه باسكولها نمايش داده نشده است .

4 ـ ويژگيهاي اندازه شناسي

4 ـ 1 ـ ظرفيت مجاز : ظرفيتهاي مجاز باسكولها بر حسب كيلوگرم به شرح زير است1: 50, 100, 200, 500, 1000 و 2000

4 ـ 2 ـ رواداري ـ رواداري در آزمونهاي اوليه براي باسكولهاي مشمول اين استاندارد طبق فرمول زير مي‏باشد .

و در آزمونهاي سنواتي رواداري دو برابر مقادير مندرج در فرمول بالا مي‏باشد .

4 ـ 2 ـ 1 ـ سرراست كردن رواداري ـ در هر حالت رواداري كه توسط فرمول فوق تعيين شده است به نزديك‏ترين زينه سرراست خواهد شد و در صورتي كه مقدار رواداري بيان شده در فرمول فوق كمتر از مقدار كوچك‏ترين زينه باسكول باشد و رواداري باسكول برابر ارزش اسمي كوچك‏ترين زينه خواهد بود .

4 ـ 3 ـ حداقل بار مجاز براي توزين : حداقل بار مجاز براي توزين با باسكولهاي مشمول اين استاندارد معادل مي‏باشد .

يادآوري ـ حد مجاز توزين هر باسكول با ذكر تجارتي بودن آن روي پلاكي بر ستون باسكول بايد نصب شود .

4 ـ 4 ـ وفاداري : وفاداري عبارت از اين است كه باسكول به ازاي يك بار معين در چند توزين متوالي همواره يك اندازه را نشان دهد .

4 ـ 5 ـ روان بودن دستگاه : هرگاه سرباري برابر 12 رواداري به آرامي روي صفحه باسكول اضافه شود در دستگاه نشان دهنده ترازمندي بايد تغيير مكان قابل رؤيت ايجاد شود .

6 ـ 4 ـ حساسيت : هرگاه سرباري برابر رواداري به آرامي روي صفحه باسكول اضافه شود دستگاه نشان دهنده ترازمندي بايد حداقل پنج ميلي‏متر جابجا شود .

يادآوري : در مورد باسكول‏هاي با دستگاه نشان دهنده عقربه‏اي مقدار جابجائي عقربه به اندازه يك زينه مي‏باشد .

5 ـ ويژگيهاي ساخت

5 ـ 1 ـ مشخصات صفحه بار

5 ـ 1 ـ 1 ـ مقاومت صفحه : بايد صفحه استحكام كافي داشته باشد و در اثر گذاردن باري معادل دو برابر ظرفيت باسكول در سطح صفحه خميدگي يا شكستگي در آن ايجاد نشود .

5 ـ 1 ـ 2 ـ مناسب‏ترين ابعاد صفحه براي ظرفيت‏هاي مختلف به شرح جدول زير مي‏باشد و تغييرات اين ابعاد از %10 ميزان داده شده در جدول نبايد تجاوز نمايد .

در صفحه مربع شكل بايد اندازه ضلع مربع برابر طول صفحه در جدول بالا باشد .

5 ـ 1 ـ 3 ـ صفحه بار مي‏تواند از هر طرف حداكثر %5 مقدار طولي و عرضي صفحه از زمينه تجاوز نمايد , ولي در هر صورت با گذاردن باري معادل با نصف ظرفيت باسكول در هر يك از لبه‏ها , صفحه نبايد كله كند . براي كاربردهائي خاص مثلا توزين دام يا لاشه و غيره مي‏توان تغييراتي در شكل و يا ضمائم صفحه منظور كرد .

5 ـ 1 ـ 4 ـ صفحه بايد نوسان داشته باشد . صفحه بايد بر روي اهرمها طوري قرار گيرد كه تغيير مكان جانبي آن نيروي قائم بكار دكها وارد نكند , تا در توزين اشتباهي رخ ندهد .

5 ـ 1 ـ 5 ـ براي تأمين نوسان صفحه بار , ارتباط بين اهرمها با پايه باسكول ( زمينه ) بايد به صورت سيستم گهواره‏اي يا ساچمه‏اي باشد .

5 ـ 1 ـ 6 ـ انتهاي صفحه در طرف ستون بايد حائلي داشته باشد كه از تماس بار با ستون جلوگيري نمايد و بهتر است اين حائل به صورت صفحه باشد .

5 ـ 1 ـ 7 ـ صفحه بايد ضامني جهت محكم نگهداشتن آن در جايگاه خود داشته باشد و بر داشتن صفحه از طريق پيچاندن ( آزاد كردن ) ضامن انجام گيرد .

5 ـ 2 ـ دستگاه نشان دهنده

5 ـ 2 ـ 1 ـ سيستم شاهين آويزدار با وزنه لغزنده

5 ـ 2 ـ 1 ـ 1 شاهين بايد يك جنس و يك پارچه ساخته شود .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 2 جنس شاهين : شاهين بايد از فولاد و يا از آلياژ برنج يا سرب خشك ساخته شود كه در مورد فولاد حتمأ بايد براي پيشگيري از زنگ‏زدگي پس از حك درجات آب كرم داده شود و ضمنأ پهنا و ضخامت شاهين بايد به اندازه‏اي باشد كه در اثر توزين‏هاي مكرري كه با ظرفيت كامل انجام مي‏گيرد شاهين تغيير شكل پيدا نكند .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 3 ارتباط بين آويز وزنه با شاهين بايد بوسيله كاردك تأمين گردد .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 4 شاهين بايد مجهز به مانعي باشد كه وزنه لغزنده از خط صفر شاهين رد نشود .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 5 درجات شاهين : درجات شاهين بايد روي آن حك شود و استفاده از پلاكهاي چاپي براي درجات مجاز نمي‏باشد و ارقام درجه‏بندي بايد روي بازوي مدرج شاهين طوري حك شود كه بتوان مستقيمأ آنها را خواند .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 6 ارزش كوچك‏ترين زينه شاهين بايد يكي از مصارف اعشاري 1 و 2 و 5 باشد .

يادآوري : ارزش كوچك‏ترين زينه شاهين براي ظرفيتهاي تا 500 كيلوگرم حداكثر 100 گرم و تا 1000 كيلوگرم , حداكثر 200 گرم و براي ظرفيت بالاتر حداكثر 500 گرم مي‏باشد .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 7 كاردكها و بالشكهاي شاهين : كاردكها و بالشكهاي شاهين بايد از فولاد و يكپارچه باشد و سختي آن حداقل برابر 61 واحد راكول "C" و شكل و ابعاد كاردكها و بالشكهاي محوري وسايل توزين ) باشد .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 8 لبه كاردكهاي شاهين بايد عمود بر سطح شاهين باشد و كاردكها در جاي خود بدون بكار بردن پيچ و يا جوشكاري محكم گردد . ( بوسيله ضربه چكش يا پرس و يا ريخته‏گري جاي گير شود ).

5 ـ 2 ـ 1 ـ 9 صفحه‏اي كه از لبه‏هاي كاردكهاي شاهين مي‏گذرد بايد با راستاي تغيير مكان وزنه لغزنده موازي و اندكي بالاتر از گرانيگاه مجموعه شاهين و ضمائم آن باشد .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 10 بالشكهاي شاهين نبايد در محل خود جوش داده و يا چسبانده شود و بهتر است طوري نصب گردد كه در جهت طولي لبه كاردك اندكي بازي داشته باشد . بهر حال تماس بين لبه كاردك و بالشك بايد در يك خط مستقيم باشد .

توضيح : هر گاه مقاطع انتهائي كاردكها با جائي اعم از بالشك يا غيره در تماس باشد بايد اين تماس در يك نقطه ايجاد شود .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 11 وسيله نشان دهنده ترازمندي معمولا نوك خود شاهين مي‏باشد كه باريكتر از قسمتهاي ديگر آن ساخته مي‏شود و يا به صورت زائده‏اي به شكل مرغك در روي شاهين نصب مي‏گردد .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 12 پارسنگ : وسيله‏اي است كه در روي بازوي غير مدرج شاهين نصب مي‏گردد و براي ترازمند كردن شاهين در حالت بدون بار بكار مي‏رود . پارسنك بايد فقط بوسيله ابزار قابل تنظيم باشد و در ضمن توزين خود بخود جابجا نشود .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 13 دامنه نوسان نوك شاهين نبايد از 20 ميليمتر كمتر باشد و محدود كننده حركت شاهين بايد از ماده غيرمغناطيسي باشد .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 14 اختلاف طولي بين زينه‏هاي رقم‏دار شاهين كه از لحاظ ارزش اسمي برابر هستند نبايد از طول يك زينه بيشتر باشد .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 15 تعداد و ارزش زينه‏هاي رقم‏دار : براي ظرفيتهاي 50 و 100 و 200 و 500 كيلوگرم , شاهين حداقل بايد داراي ده زينه رقم‏دار باشد و براي ظرفيتهاي 1000 و2000 كيلوگرم , شاهين حداقل بايد داراي بيست زينه رقم‏دار باشد كه حداكثر ارزش اسمي هر زينه رقم‏دار براي تمام ظرفيتهاي يك كيلوگرم مي‏باشد .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 16 نوشته‏ها و علامتگذاري شاهين : ظرفيت باسكول , نسبت كاهش و علامت تجارتي و سال ساخت بايد روي شاهين حك گردد . و روي شاهين محلي جهت علامتگذاري تعبيه شده و با سرب پر گردد .

يادآوري : در باسكولهاي با شاهين آويزدار بهتر است نسبت كاهش و باشد .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 17 وزنه لغزنده ( كشوئي ): وزنه‏اي است كه با تغيير مكان آن در امتداد طول شاهين مي‏توان وزن‏هاي كوچك را توزين نمود .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 18 وزنه لغزنده نبايد در حين توزين خود بخود جابجا شود .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 19 وزنه لغزنده نبايد محفظه‏اي براي تنظيم داشته باشد .

5 ـ 2 ـ 1 ـ 20 آويز وزنه : ارتباط آويز وزنه با شاهين بايد بوسيله كاردك تأمين گردد و آويز وزنه همواره در امتداد شاقولي قرار گيرد .

آويزوزنه بايد محلي براي تنظيم ترازمندي در حالت بدون بار داشته باشد و محفظه تنظيم بدون ابزار قابل دستكاري نباشد .

5 ـ 2 ـ 2 ـ سيستم شاهين با وزنه لغزنده و بدون آويز ( وزنه سرخود )

5 ـ 2 ـ 2 ـ 1 اين نوع شاهين ممكن است از نوع شاهين مركب باشد .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 2 شاهين‏ها بايد متوازي بوده و هر يك از آنها يك پارچه و بدون تاب باشد و ارتباط آنها بطوري باشد كه امكان لقي و تغيير مكان آنها نسبت به هم وجود نداشته باشد و اين ارتباط بايد طوري باشد كه آسيب‏پذير نباشد .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 3 جنس شاهين : شاهين بايد از فولاد ساخته شود و در برابر زنگ‏زدگي مقاوم باشد .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 4 ابعاد شاهين بايد طوري باشد كه در اثر توزين‏هاي مكرري كه با ظرفيت كامل انجام مي‏گيرد شاهين تغيير شكل پيدا نكند و لغزشي در آن مشاهده نگردد .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 5 ارتباط شاهين با اهرم انتقال نيرو و تكيه‏گاه توسط كاردك و بالشك تأمين شود .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 6 شاهين بايد مجهز به مانعي باشد كه وزنه‏هاي لغزنده از دو زينه نهائي شاهين رد نشود .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 7 درجات شاهين : مطابق بند 5 ـ 2 ـ 1 ـ 5

5 ـ 2 ـ 2 ـ 8 زينه‏بندي شاهين مركب : در اين نوع شاهين ارزش كوچك‏ترين زينه شاهين اصلي بايد برابر با ارزش كل زينه‏هاي شاهين فرعي باشد .

ارزش كوچك‏ترين زينه شاهين بايد يكي از مضارب اعشاري 1, 2 و 5 باشد .

يادآوري : ارزش كوچك‏ترين زينه شاهين براي ظرفيتهاي تا 500 كيلوگرم , حداكثر 100 گرم و تا 1000 كيلوگرم , حداكثر 200 گرم و براي ظرفيت بالاتر حداكثر 500 گرم مي‏باشد .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 9 كاردكها و بالشكهاي شاهين : مطابق بند 5 ـ 2 ـ 1 ـ 7

5 ـ 2 ـ 2 ـ 10 در مورد لبه كاردكها به بند 5 ـ 2 ـ 1 ـ 8 مراجعه شود .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 11 صفحه‏اي كه از لبه‏هاي كاردكهاي شاهين بگذرد بايد اندكي بالاتر از گرانيگاه مجموع شاهين و ضمائم آن باشد .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 12 در مورد بالشكهاي شاهين به بند 5 ـ 2 ـ 1 ـ 10 مراجعه شود .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 13 وسيله نشان دهنده ترازمندي معمولا نوك خود شاهين اصلي است كه باريك‏تر از قسمتهاي ديگر آن ساخته مي‏شود و يا به صورت زائده‏اي به شكل مرغك در روي شاهين نصب مي‏گردد .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 14 پارسنگ : براي تنظيم ترازمندي بدون بار وسيله‏اي به عنوان پارسنگ بايد وجود داشته باشد . پارسنگ بايد طوري باشد كه در ضمن توزين خود به خود جابجا نشود .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 15 در مورد دامنه نوسان نوك شاهين به بند 5 ـ 2 ـ 1 ـ 13 مراجعه شود .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 16 در مورد اختلاف طولي بين زينه‏ها به بند 5 ـ 2 ـ 1 ـ 14 مراجعه شود .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 17 نوشته‏ها و علامتگذاري : ظرفيت باسكول و علامت تجارتي سازنده و سال ساخت بايد روي شاهين حك گردد و روي شاهين محلي براي علامتگذاري تعبيه و با سرب پر شود .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 18 وزنه‏هاي لغزنده نبايد در حين توزين خود به خود جابجا شود و همچنين وزنه لغزنده شاهين اصلي بايد داراي زبانه‏اي هم جنس شاهين باشد كه در شيارهاي شاهين جايگزين شود و سختي اين زبانه مي‏بايد برابر سختي شاهين باشد .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 19 زبانه فقط بايد با ديواره‏هاي جانبي شيار تماس داشته باشد .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 20 شيارهاي شاهين اصلي بايد يكي از اشكال متقارن زير باشد .

5 ـ 2 ـ 2 ـ 21 وزنه لغزنده بايد محفظه‏اي جهت تنظيم داشته باشد . اين محفظه بايد پس از انگ‏گذاري قابل دسترسي نباشد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ سيستم نشاندهنده عقربه‏اي

5 ـ 2 ـ 3 ـ 1 اين سيستم داراي يك يا چند صفحه مدرج مي‏باشد .

يادآوري : در اين سيستم مي‏توان بجاي صفحات اضافي از پارسنگ نيز استفاده نمود . در مورد اين سيستم موارد زير بايد رعايت شود .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 2 ـ صفحه مدرج بايد داراي دو نوع زينه ( رقم‏دار و بي‏رقم ) باشد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 3 ـ طول خط زينه‏هاي رقم‏دار بايد بلندتر از خط زينه‏هاي بدون رقم باشد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 4 ـ در مورد اختلاف طولي بين زينه‏هاي به بند 5 ـ 2 ـ 1 ـ 14 مراجعه شود .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 5 ـ ارزش اسمي كوچك‏ترين زينه نبايد از ظرفيت باسكول تجاوز نمايد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 6 ـ دست كم از بيست زينه يكي بايد رقم‏دار باشد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 7 ـ ارقام و زينه‏هاي روي صفحه بايد براي توزين كننده به راحتي قابل تشخيص باشد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 8 ـ ارزش كوچك‏ترين زينه و ظرفيت دستگاه و علامت سازنده بايد روي صفحه درج گردد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 9 ـ صفحه مدرج در جاي خود لق نباشد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 10 پهناي نوك عقربه نبايد از پهناي خطوط زينه‏ها بيشتر باشد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 11 تعادل دستگاه نشان دهنده با استفاده از وسيله مناسبي غير از فنر تأمين گردد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 12 تعداد نوسان عقربه بايد با استفاده از وسيله مناسبي محدود گردد . بطوري كه در عمل توزين خطائي ايجاد ننمايد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 13 دستگاه بايد مجهز به وسيله تنظيم در حالت بدون بار باشد و اين عمل بدون ابزار امكان‏پذير نباشد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 14 دستگاه بايد مجهز به وسيله‏اي براي تنظيم حساسيت باسكول باشد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 15 ـ انتقال نيرو به دستگاه نشان دهنده بايد توسط كاردك و بالشك تأمين گردد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 16 ـ قطعات دستگاه نشان دهنده نبايد قابل دسترسي باشد .

5 ـ 2 ـ 3 ـ 17 ـ دستگاه بايد مجهز به يك ضامن باشد كه در هنگام جابجا كردن باسكول از حركت عقربه و ضمائم آن جلوگيري كند .

6 ـ ويژگيهاي دستگاه كاهنده و انتقال دهنده نيروي بار

6 ـ 1 ـ ارتباطها : ارتباط بين اهرمها و تكيه‏گاههاي آنها و همچنين ارتباط بين صفحه بار و اهرمها بايد بوسيله كاردك و بالشك تأمين گردد .

6 ـ 2 ـ جنس اهرمهاي انتقال دهنده نيرو بار ـ جنس اهرمها بايد از فلز سخت ( چدن و يا فولاد ) و شكل و استحكام آنها چنان باشد كه اگر باري معادل دو برابر ظرفيت روي صفحه گذارده شود اهرمها آنقدر خميده و يا پيچيده نشود كه حساسيت باسكول از مقدار مندرج در بند 4 ـ 6 كمتر گردد .

6 ـ 3 ـ كاردكهاي اهرمهاي انتقال دهنده نيروي بار صفحه بايد در داخل اهرمها طوري قرار گيرد كه هر دو سر آن در اهرم جاگير شود . و نيروي بار بوسيله بالشكها در تمام طول لبه كاردك اعمال گردد .

6 ـ 4 ـ طرز نصب كاردكها و بالشك‏ها ـ تيغه‏هاي كاردكهاي هر اهرم بايد بطور افقي و با يكديگر موازي و در يك صفحه بوده و بر راستاي اهرم عمود باشد .

6 ـ 4 ـ 1 ـ كاردكها بايد طوري روي اهرم نصب شود كه بتوان نسبت كاهش هر يك از اهرمهاي حامل صفحه را با تغيير وضع اتكأ يك يا چند كاردك بطور جداگانه تنظيم كرد .

6 ـ 4 ـ 2 ـ كاردكها روي اهرمها پس از تنظيم بايد طوري ثابت گردند كه بخودي خود نتوانند جابجا شوند و بالشك‏ها طوري نصب شوند كه در جهت طولي لبه كاردكها بازي كنند تا همواره تماس كامل بين لبه كاردكها و بالشكها برقرار بماند . به علاوه حركت طولي بالشكها بر روي كاردكها بايد بوسيله‏اي محدود گردد .

يادآوري : كاردكها بايد براي تنظيم , حول محور خود داراي حركت چرخشي بوده و اين حركت بوسيله پيچ محدود گردد .

6 ـ 5 ـ جنس كاردكها و بالشكها : كاردكها و بالشكها و حايل‏ها بايد از فولاد آبداده ساخته شوند .

6 ـ 5 ـ 1 ـ سختي كاردكها و بالشكها و حائل‏ها بايد با هم مساوي و اقلا برابر با "61 واحد راكول C" باشد مطابق استاندارد ملي شماره 843 بنام استاندارد كاردكها و بالشكها محوري وسائل توزين .

6 ـ 5 ـ 2 ـ كاردكها حامل صفحه بايد حداقل بتواند باري برابر

را تحمل نمايد .

6 ـ 5 ـ 3 ـ باري كه بر هر ميلي‏متر تيغه كاردكها حامل بار وارد مي‏شود از اندازه‏هاي مندرج در جدول زير مي‏باشد .

در اين جدول

c باري است كه بر هر ميلي‏متر از تيغه حامل بار وارد مي‏شود ( بر حسب كيلوگرم .)

s مساحت مقطع عمود بر راستاي لبه كاردك ( بر حسب ميلي‏متر مربع .)

α زاويه دو وجهي تيغه كاردك .

6 ـ 5 ـ 4 ـ شكل و ابعاد كاردكها و بالشكها بايد مطابق استاندارد ملي شماره 843 بنام استاندارد كاردكها و بالشكهاي محوري باشد .

7 ـ ويژگيهاي ستون و تكيه‏گاه شاهين ( سرستون )

7 ـ 1 ـ استحكام ستون بايد به اندازه‏اي باشد كه ضمن كار خميده نشود و تاب بر ندارد ستون بايد بر صفحه عمود و ارتفاع آن به اندازه‏اي باشد كه توزين كننده در حالت ايستاده بتواند درجات شاهين را بخواند .

7 ـ 2 ـ سرستون ـ قسمتي كه روي ستون وصل مي‏گردد و دستگاه نشان دهنده روي آن ـ قرار مي‏گيرد .

يادآوري ـ براي افقي كردن صفحه , باسكول بايد مجهز به شاقول يا تراز باشد . 2

8 ـ وزنه‏هاي باسكول متحرك

8 ـ 1 ـ اين نوع وزنه‏ها فقط در توزين با باسكولهاي متحرك ( سيستم شاهين آويزدار با وزنه ـ لغزنده ) بكار مي‏رود و از نظر مقررات جزئي از ساختمان باسكول محسوب مي‏شود .

8 ـ 2 ـ كليه مشخصات اين نوع وزنه‏ها مطابق استاندارد ملي شماره 2370 مي‏باشد .

9 ـ آزمون باسكول

9 ـ 1 ـ آزمون اوليه :

9 ـ 1 ـ 1 ـ بررسي و كنترل قطعات باسكول : در اين مرحله قسمتهاي باسكول از نظر مشخصات داده شده در اين استاندارد مورد بررسي قرار مي‏گيرد .

يادآوري 1 ـ برخي از اين آزمونها را مي توان در حين ساخت و قبل از سوار كردن قطعات انجام داد .

يادآوري 2 ـ اغلب آزمونهاي اوليه درستي باسكول معمولا در كارگاه سازنده انجام مي‏گيرد . 3

9 ـ 2 ـ آزمون درستي باسكول سوار شده به ترتيب زير انجام مي‏گيرد .

9 ـ 2 ـ 1 ـ باسكول در سطحي افقي قرار داده مي‏شود .

9 ـ 2 ـ 2 ـ بررسي مي‏شود تا باسكول گير نداشته باشد .

9 ـ 2 ـ 3 ـ درجات دستگاه نشان‏دهنده پس از صفر كردن دستگاه بايد با وزنه آزمايش شود .

9 ـ 2 ـ 4 ـ ??? ظرفيت باسكول از وزنه‏هاي استاندارد را به ترتيب در گوشه‏هاي صفحه ??? تكيه‏گاههاي صفحه قرار داده و توزين مي‏نمائيم . اختلاف نتيجه توزين در هر يك از گوشه‏ها نسبت به وزنه‏هاي استاندارد نبايد از رواداري داده شده در بند 4 ـ 2 ـ تجاوز نمايد .

9 ـ 2 ـ 5 ـ بارهائي برابر و و ظرفيت بر روي صفحه بار قرار داده و دقت توزين باسكول مورد آزمايش قرار گيرد در هر حال اختلاف توزين بدست آمده نسبت به وزنه‏هاي استاندارد نبايد بيشتر از رواداري مندرج در بند 4 ـ 2 ـ باشد .

يادآوري ـ در اين آزمون وزنه‏ها در سطح صفحه بار بايد بطور يكنواخت توزيع گردد .

9 ـ 2 ـ 6 ـ آزمون روان بودن ـ در طي آزمون رديف 9 ـ 2 ـ 5 لازم است روان بودن دستگاه براي كمترين و بيشترين مقدار بار مجاز بررسي شود , براي اين منظور سرباري در حدود رواداري مندرج در بند 4 ـ 2 به آرامي روي صفحه گذارده شود و در اين حال بايد تغيير مكان محسوسي در اسباب نشان دهنده ترازمندي مشاهده گردد .

9 ـ 2 ـ 7 ـ آزمون حساسيت : در طي آزمون رديف 9 ـ 2 ـ 5 ـ لازم است حساسيت دستگاه نيز براي كمترين و بيشترين مقدار بار مجاز بررسي شود بدين منظور سر باري برابر رواداري مندرج دربند 4 ـ 2 ـ به آرامي روي صفحه قرار داده در اين حال دستگاه نشان دهنده ترازمندي بايد حداقل پنج ميلي‏متر جابجا شود .

يادآوري : در مورد باسكول‏هاي با دستگاه‏هاي نشان‏دهنده عقربه‏اي بايد بازاء سرباري برابر ارزش‏يابي كوچك‏ترين زينه تغيير مكاني برابر با يك زينه داشته باشد .

9 ـ 2 ـ 8 ـ چنانچه باسكول را به حالت ترازمندي در آوريم و به وسيله‏اي در امتداد طولي و عرضي شيبي برابر به آن بدهيم اختلاف توزين نسبت به حالت ترازمندي نبايد از رواداري داده شده دربند 4 ـ 2 ـ در هر يك از حالتهاي طولي و عرضي تجاوز نمايد .

9 ـ 3 ـ آزمون سنواتي يا دوره‏اي باسكول : در آزمونهاي دوره‏اي باسكول تمام مراحل آزمونهاي مندرج در قسمت آزمون درستي باسكول سوار شده ( از بند 9 ـ 2 تا 9 ـ 2 ـ 8) به ترتيب ذكر شده بايد انجام گيرد .

توضيح : علامتگذاري : بازرسان اوزان و مقياسها بعد از آزمون اوليه پلاك سربي و شاهين اصلي را علامتگذاري مي‏كنند و همچنين پس از هر آزمون سنواتي يا بعد از هر تعمير بايد پلاك سربي علامتگذاري گردد .

كليه باسكولهائي كه قبل از اجراي اين استاندارد پس از آزمايش و علامتگذاري اوليه به بازار عرضه گرديده است و بعضي از مشخصات آنها با اين استاندارد مطابقت ندارد توزين و كار با آنها پس از آزمايش و تأييد صحت كار ( بند 9 ـ 3) مجاز مي‏باشد .

1- توليد يا واردات باسكولهاي با ظرفيت غير از مقادير فوق‏الذكر موكول به موافقت اداره اوزان و مقياسها مي‏باشد .

2-يادآوري 1 ـ مشخصات ديگري كه در اين استاندارد ذكر نگرديده بايد مطابق مشخصات نمونه‏اي باشد كه سازنده به اداره اوزان و مقياسها ارائه نموده و مورد تأئيد قرار گرفته است .

يادآوري 2 ـ سازندگان و وارد كنندگان مي‏توانند پس از تأئيد اداره اوزان و مقياسها اقدام به تهيه نوع جديد باسكول نمايند .

3-بديهي است سازندگان باسكول بايد از ابزار و وسايل لازم از قبيل وزنه و ابزار دقيق ضروري را طبق دستور اداره اوزان و مقياسها تهيه نمايند تا پس از تأئيد مورد استفاده قرار گيرد . ( بازرسان اداره اوزان و مقياسها مجازند كه در تمام مراحل مختلف ساخت و تنظيم باسكول در كارگاه سازنده حضور يافته و نظارت راهنمائي نمايند ).

ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN

Institute of Standards and Industrial Research of Iran

ISIRI NUMBER

2369

Weighing machine

2nd Edition

دیدگاه خود را بیان کنید

ترازو،  باسکول ، ترازو دیجیتال ، ترازوهای فروشگاهی ، ترازوي باركد زن ، ترازوي صنعتي ، ترازوي آزمايشگاهي ، ترازوهای آشپزخانه و زیرپایی ، ترازوي ديجيتال قطعه شمار ،ترازو فروشگاهي پند ، ترازو آشپز خانه ای صنعتی ،ترازو فروشگاهی ، باسكول و باسکولت ، باسكول 200كيلويي ، باسكول 300كيلويي ، باسكول 500كيلويي ، باسكول 700كيلويي ، باسكول 1 تن ، باسکول رولیک-غلطکی ، باسكول كفه ای نيمه سنگين 1 تن الي 10 تن برای مصارف ميادين ، باسکول 150 کیلو گرمی ، باسکول 1 تن به بالا و جاده ای ،صندوق فروشگاهي ، صندوق فروشگاهي Zonerich ، صندوق فروشگاهي تارو تکین ،صندوق فروشگاهی ACLAS ،ALCAS توزین صدر ECR ،رادین پوز pos و صندوق فروشگاهی ،پوز لمسي TOUCH POSPOSIFLEX XP-3315پوز لمسي ،POS TouchTysso 3000AT ،صندوق فروشگاهی لمسی Touch POS-I cash ،Touch POS-Anyshop ،POS كلاسيك فروشگاهي STONE ،صندوق فروشگاهی استاندارد Standard POS A+ Zonerich ،پوز استاندارد POS A ،صندوق مکانیزه (پوز فروشگاهی) هایسنس HK-700Aصندوق فروشگاهی (پوز فروشگاهي لمسي) CARISMA BIRCH ،پوز توزین صدر ،12 touch pos ،15 touch pos ،پوز های مختلف ،ترازو خانگی ،ترازو نفر کش (حمامی) ،ترازو آشپز خانگی ،ترازو آویز ،باركد خوان و دیتاکالکتور ،صندوق فروشگاهی (پوز فروشگاهي لمسي) CARISMA BIRCH ،باركد خوان ليزري ،باركد خوان 3 بعدي ،بارکد خوان بی سیم ،بارکد خوان های مختلف ،كالباس بر صنعتی و فروشگاهی، كالباس بر تيغه 25 ،كالباس بر تيغه 27/5 ، كالباس بر تيغه 30 ،كالباس بر های 32و35 و اتومات ،كالباس بر ايستاده ، پرينتر ، فیش پرینتر، پرينتر ليبلف، ودسل و سنگ ترازو،انواع لودسل، انواع سنگ کیلو